Stres pracowników a funkcjonowanie firmy

Ciągły stres niczym zastygający beton

Chroniczny i niezmniejszany stres w pracy jest przyczyną strat i powodem zwiększenia kosztów funkcjonowania przedsiębiorstwa.

Nieustanne wzrastający poziom stresu u pracowników może być bardzo kosztowny dla firmy i powstaje na skutek błędnych decyzji zarządu firmy, obniżenia jakości i wydajności pracy pracowników, niezrealizowanych zleceń czy utraconych klientów. Wysokie są także koszty wypadków przy pracy, zniszczonego w ich następstwie sprzętu i wyposażenia oraz zastępstw pracowników przebywających na zwolnieniach lekarskich. Kolejne wydatki firmy to koszty odpraw, naboru, szkoleń i przygotowania zawodowego nowych pracowników lub kierowników zatrudnianych na miejsce tych, którzy odeszli.

Nadmierny stres w miejscu pracy jest więc pośrednią przyczyną kłopotów finansowych i organizacyjnych pracodawcy. Kłopoty te mogą przekładać się zarówno na wizerunek, jak i pozycję firmy na rynku.

Czy pracodawca ma obowiązek przeciwdziałania stresowi w pracy?

Przepisy bhp w szerokim zakresie określają obowiązki pracodawców, dotyczące higieny i organizacji pracy mające także wpływ na przeciwdziałanie stresowi.

Kodeks pracy

Dział czwarty i dziesiąty

Obowiązki pracodawcy i pracownika
Bezpieczeństwo i higiena pracy


Organizacja

  • art. 94 pkt 2a; Pracodawca jest obowiązany w szczególności do organizowania pracy w sposób zapewniający zmniejszenie uciążliwości pracy, zwłaszcza pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie,
  • art. 94 pkt 10; Pracodawca ma obowiązek wpływać na kształtowanie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Ochrona, organizacja i ryzyko

  • art. 207 § 2; zobowiązuje pracodawcę do zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników, w tym do:
    • organizowania pracy w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki pracy,
    • reagowania na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dostosowywania środków podejmowanych w celu doskonalenia istniejącego poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę zmieniające się warunki wykonywania pracy,
    • zapewnienia rozwoju spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i chorobom zawodowym, uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska pracy,
  • art. 212; zobowiązuje osobę kierującą pracownikami do organizowania, przygotowywania i prowadzenia prac z uwzględnieniem zabezpieczenia pracowników przed wypadkami przy pracy i chorobami związanymi z warunkami środowiska pracy,
  • art. 226; zobowiązuje pracodawcę do oceny i dokumentowania ryzyka zawodowego związanego z wykonywaną pracą oraz stosowania niezbędnych środków profilaktycznych zmniejszających ryzyko,

Rozporządzenie

Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe

(Dz. U. Nr 148, poz. 973)


Warunki pracy oraz ich ocena

  • § 39 ust. 2. Pracodawca jest obowiązany dostosować warunki i procesy pracy do możliwości pracowników, w szczególności przez odpowiednie projektowanie i organizowanie stanowisk pracy – z uwzględnieniem zmniejszenia uciążliwości pracy, zwłaszcza pracy monotonnej i pracy w ustalonym z góry tempie, oraz ograniczenia negatywnego wpływu takiej pracy na zdrowie pracowników.
  • zgodnie z przepisami rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe – pracodawca jest obowiązany do przeprowadzania na stanowiskach pracy, wyposażonych w monitory ekranowe, oceny warunków pracy m.in. w aspekcie organizacji stanowisk pracy oraz obciążenia psychicznego pracowników, wynikającego ze sposobu organizacji pracy; na podstawie tej oceny pracodawca jest obowiązany podejmować działania mające na celu usunięcie stwierdzonych zagrożeń i uciążliwości.
Przykład koparki

Przykład koparki

Marta napotkała na swej drodze okropnie zmęczoną koparkę, która ze skwaszoną miną wykonywała swoją pracę.
– Co robisz? – zapytała Marta.
– Układam bez sensu te kamienie, jeden na drugim, jest mi ciężko, nie wiem kiedy to skończę – odparła zdenerwowana i zrezygnowana koparka.
Marta kilka kroków dalej zobaczyła dźwig, który również układał te kamienie, ale jemu praca szła jakoś inaczej:
– Co robisz? – zapytała z zaciekawieniem.
– Jak to? Nie widzisz? – odpowiedział radośnie dźwig przenosząc kolejne kamienie – zamek buduję!

Powyższe przepisy stanowią mocną podstawę do podjęcia przez pracodawcę odpowiednich działań w celu zapewnienia ochrony zdrowia i bezpieczeństwa pracowników, w tym szczególności do zapobiegania stresowi w miejscu pracy.